Bóng đá Việt Nam đối diện nguy cơ mất bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup và Asiad

Chỉ còn vài tuần trước khi FIFA ASEAN Cup 2026 khởi tranh, người hâm mộ bóng đá Việt Nam đang đứng trước viễn cảnh không thể theo dõi trực tiếp các trận đấu của đội tuyển quốc gia, khi bản quyền truyền hình cho giải đấu này vẫn chưa được chốt tại khu vực Đông Nam Á. Thông tin từ VietNamNet cho thấy, một đài truyền hình lớn của Việt Nam đang tiến gần đến thỏa thuận mua bản quyền, nhưng thương vụ này vẫn đối mặt nhiều thách thức, đặc biệt khi FIFA thay đổi cơ chế tổ chức so với các giải đấu trước đây do AFF điều hành. Theo lịch trình đã được công bố, đội tuyển Việt Nam dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Kim Sang Sik sẽ bước vào chiến dịch FIFA ASEAN Cup với ba trận đấu trong vòng chưa đầy một tuần. Cụ thể, thầy trò ông Kim gặp Philippines vào ngày 26/9 trên sân Si Jalak Harupat ở Bandung, Indonesia; sau đó chạm trán Thái Lan vào khoảng ngày 29/9; và kết thúc vòng bảng gặp Pakistan vào ngày 2/10 tại Jakarta. Lịch thi đấu dày đặc này đặt ra bài toán lớn về thể lực và sự xoay vòng đội hình, nhưng vấn đề cấp bách hơn cả lúc này là liệu người hâm mộ có được chứng kiến những màn trình diễn của đội nhà qua sóng truyền hình hay không. Điểm đáng chú ý, giải đấu năm nay được tổ chức dưới sự quản lý trực tiếp của FIFA, thay vì Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á (AFF) như truyền thống. Sự thay đổi này khiến quy trình đàm phán bản quyền trở nên phức tạp hơn nhiều. Một lãnh đạo đài truyền hình lớn tại Việt Nam chia sẻ với VietNamNet: “Việc FIFA đứng ra tổ chức khiến thương lượng khó khăn hơn trước. Chúng tôi đang cố gắng đạt thỏa thuận với mức giá hợp lý, nhưng tiến trình không hề đơn giản.” Đến thời điểm hiện tại, chưa có bất kỳ đơn vị truyền thông nào tại Đông Nam Á sở hữu bản quyền phát sóng FIFA ASEAN Cup. Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ khu vực có thể rơi vào cảnh “mất sóng” nếu các cuộc đàm phán không có kết quả tích cực trong những ngày tới. Không chỉ FIFA ASEAN Cup, bản quyền truyền hình của Asiad 20 – Đại hội Thể thao châu Á tổ chức tại Nhật Bản từ ngày 19/9 đến 4/10 – cũng đang trong tình trạng bế tắc tương tự. Được biết, các cuộc thương lượng giữa đài truyền hình Việt Nam với đơn vị nắm giữ bản quyền Asiad đã đi vào ngõ cụt, với nhận định từ phía nhà đàm phán: “Rất khó khăn, gần như bế tắc.” Asiad 20 quy tụ 43 môn thể thao với 469 nội dung thi đấu, là sự kiện thể thao đa môn lớn nhất châu lục. Đoàn thể thao Việt Nam đặt mục tiêu giành từ 4 đến 6 huy chương vàng và lọt vào top 20 toàn đoàn, một tham vọng đáng kể nhưng nếu không có bản quyền truyền hình, người hâm mộ trong nước sẽ không thể theo dõi hành trình chinh phục của các vận động viên. Sự chồng chéo về thời gian giữa FIFA ASEAN Cup và Asiad càng làm gia tăng áp lực lên các đài truyền hình. Cả hai sự kiện đều diễn ra trong khoảng cuối tháng 9 đầu tháng 10, buộc các đơn vị phát sóng phải cân đối ngân sách và lựa chọn ưu tiên. Nếu chỉ mua được bản quyền một trong hai giải đấu, điều này sẽ khiến một bộ phận lớn khán giả thất vọng. Theo lãnh đạo đài truyền hình, nếu thương vụ FIFA ASEAN Cup thành công, họ có kế hoạch chia sẻ lại bản quyền cho các đài địa phương và nền tảng trực tuyến để đảm bảo phủ sóng rộng rãi. Tuy nhiên, hiện chưa có cam kết chắc chắn nào về việc này. Không khí lo lắng đang lan tỏa trong cộng đồng người hâm mộ. Với tư cách là nhà đương kim vô địch Đông Nam Á, đội tuyển Việt Nam đang nhận được sự quan tâm đặc biệt. Thành tích gần đây càng làm dấy lên kỳ vọng về một kỳ tích mới, nhưng viễn cảnh không thể xem trực tiếp các trận đấu khiến nhiều người cảm thấy chạnh lòng. Một số ý kiến cho rằng đây là hệ quả của việc FIFA tập trung hóa quyền thương mại, đẩy giá bản quyền lên cao hơn so với khả năng chi trả của các thị trường Đông Nam Á. Trên thực tế, không chỉ Việt Nam mà toàn bộ khu vực đều chưa có đơn vị nào mua thành công bản quyền, cho thấy sự không tương thích giữa mức giá FIFA đưa ra và sức mua của thị trường. Về phía đội tuyển, kế hoạch tập trung đã được chốt. Huấn luyện viên Kim Sang Sik cùng các cộng sự đang ráo riết chuẩn bị cho chiến dịch, bất chấp những bất ổn về truyền thông. Tuy nhiên, việc thiếu sóng truyền hình có thể ảnh hưởng đến tinh thần cầu thủ và sự gắn kết với người hâm mộ – yếu tố thường được coi là vũ khí tinh thần quan trọng của bóng đá Việt Nam. Trong bối cảnh đó, các giải pháp thay thế như phát sóng trên nền tảng số hoặc chiếu lại đang được tính đến, nhưng chưa có phương án chính thức nào được công bố. Nhìn về phía trước, rủi ro lớn nhất là kịch bản cả hai mặt trận bản quyền đều không được giải quyết, khiến người hâm mộ Việt Nam phải đón xem những diễn biến quan trọng của thể thao nước nhà qua các bản tin tóm tắt hoặc các kênh không chính thức. Điều này không chỉ gây thất vọng mà còn ảnh hưởng đến doanh thu quảng cáo và sự phát triển của thị trường truyền thông thể thao trong nước. Tuy nhiên, vẫn còn hy vọng khi các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra, và với sự vào cuộc của một đài truyền hình lớn, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á phá vỡ thế bế tắc, mang hình ảnh đội tuyển đến gần hơn với hàng triệu trái tim yêu bóng đá. Bài học từ câu chuyện bản quyền lần này cho thấy, khi FIFA thay đổi cơ chế tổ chức một giải đấu khu vực, hệ lụy không chỉ dừng lại ở việc đàm phán phức tạp hơn mà còn tác động trực tiếp đến người hâm mộ – những người cuối cùng hứng chịu hậu quả. Áp lực đang đè nặng lên các nhà đàm phán Việt Nam, nhưng đồng thời cũng là cơ hội để chứng minh năng lực thương thảo trong bối cảnh mới. Nếu thành công, đây sẽ là tiền lệ quan trọng cho các kỳ chuyển nhượng bản quyền tiếp theo tại khu vực Đông Nam Á, nơi mà sự phát triển của bóng đá luôn song hành cùng khả năng tiếp cận của khán giả.