Yagiz Kaan Erdogmus: Sự bùng nổ từ Thổ Nhĩ Kỳ và cuộc đua tới 2900 điểm Elo

Khi một cậu bé 15 tuổi bước vào top 30 thế giới, người ta bắt đầu tự hỏi: liệu chúng ta đang chứng kiến sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới, hay chỉ là một hiện tượng nhất thời trong làng cờ vua thế giới?

Trên bảng xếp hạng FIDE live rating, ở vị trí thứ 26 toàn cầu với 2716 điểm Elo, có một cái tên khiến giới chuyên môn phải dừng lại và suy nghĩ. Yagiz Kaan Erdogmus — 15 tuổi, công dân Thổ Nhĩ Kỳ — vừa trở thành người trẻ nhất trong lịch sử chạm mốc 2700 điểm Elo theo thời gian thực. Trước cậu, không ai ở độ tuổi này từng làm được điều tương tự. Kỷ lục trước đó thuộc về Wei Yi của Trung Quốc — một trong những kỳ thủ được coi là hiếm có của thế hệ millennials — nhưng Erdogmus đã phá vỡ con số đó khi chưa tròn 15.

Nhưng con số 2716 không phải điểm kết thúc. Nó chỉ là lời mở đầu cho một câu chuyện mà chính cậu bé này đã tự định nghĩa: mục tiêu không phải 2700, không phải 2800, mà là 2900 — cột mốc mà chỉ một vài kỳ thủ trong lịch sử từng chạm tới. Và điều đáng chú ý hơn cả: câu nói này không đến từ chính cậu, mà từ một đại GM đã từng ngồi ở đỉnh cao thế giới.

Shakhriyar Mamedyarov, cựu vô địch thế giới cờ tiêu chuẩn với đỉnh rating 2820, đã không ngần ngại đặt kỳ vọng lên vai một thiếu niên 15 tuổi. Trong một phát biểu hiếm hoi về thế hệ kế cận, Mamedyarov cho biết Erdogmus hoàn toàn có khả năng vươn tới 2900 điểm Elo — mức rating mà ngay cả những huyền thoại như Garry Kasparov, Magnus Carlsen hay Fabiano Caruana cũng chỉ chạm tới trong giai đoạn đỉnh cao nhất của sự nghiệp. Với một kỳ thủ 15 tuổi, đây không chỉ là một lời khen, mà là một tuyên bố chiến lược từ một người đã từng đứng trên đỉnh cao và hiểu rõ con đường cần đi.

Nhưng điều gì đã khiến Erdogmus trở thành tâm điểm của sự chú ý? Liệu đây có phải là một hiện tượng đơn lẻ, hay đây là dấu hiệu của một hệ thống phát triển tài năng mới đang hình thành tại Thổ Nhĩ Kỳ? Và quan trọng hơn, liệu cậu bé này có thể duy trì đà tiến để hiện thực hóa những kỳ vọng đang được đặt lên vai mình?

Bối cảnh: Thổ Nhĩ Kỳ đang thức tỉnh trong làng cờ vua thế giới

Để hiểu được sự trỗi dậy của Yagiz Kaan Erdogmus, trước hết cần nhìn lại bức tranh tổng thể của cờ vua Thổ Nhĩ Kỳ trong bối cảnh thế giới. Trong suốt hai thập kỷ qua, làng cờ vua quốc tế chứng kiến sự thống trị của các cường quốc truyền thống: Nga và các nước hậu Xô-viết, Ấn Độ, Trung Quốc, và gần đây là Hoa Kỳ. Thổ Nhĩ Kỳ, dù có dân số đông và truyền thống cờ vua không hề nhỏ, chưa bao giờ được xếp vào nhóm ứng cử viên nặng ký cho ngôi vương thế giới.

Mamedyarov — kỳ thủ người Azerbaijan gốc Thổ Nhĩ Kỳ — là minh chứng rõ ràng nhất cho tham vọng của khu vực này. Anh từng là Đại kiện tướng trẻ nhất thế giới, vô địch thế giới cờ nhanh, và từng leo lên vị trí số 3 thế giới với đỉnh rating 2820. Nhưng Mamedyarov là một hiện tượng đơn lẻ, không phải sản phẩm của một hệ thống. Và trong cờ vua, sự khác biệt giữa một hiện tượng đơn lẻ và một hệ thống bền vững chính là ranh giới giữa việc có một kỳ thủ 2900 điểm hay không.

Thế nhưng, trong ba năm trở lại đây, những tín hiệu đầu tiên của một hệ thống đang dần xuất hiện. Bên cạnh Erdogmus, một cái tên khác cũng đang thu hút sự chú ý: Ediz Gürel, 17 tuổi, được xem là đồng đội cùng thế hệ với Erdogmus trong kế hoạch phát triển tài năng của Thổ Nhĩ Kỳ. Sự xuất hiện đồng thời của hai kỳ thủ trẻ tuổi với rating cao không phải trùng hợp ngẫu nhiên — nó phản ánh một chiến lược đang được triển khai ở cấp độ quốc gia.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, chính Erdogmus đã bộc lộ tham vọng này một cách rõ ràng: "Tôi muốn phổ biến cờ vua ở Thổ Nhĩ Kỳ, biến nó thành môn thể thao được yêu thích như ở Ấn Độ." Câu nói này không chỉ đơn thuần là một ước mơ cá nhân. Nó phản ánh một tầm nhìn chiến lược: nếu Ấn Độ có thể từ một quốc gia với truyền thống cờ vua hạn chế trở thành cường quốc số một với hàng chục đại kiện tướng và một cựu vô địch thế giới (Viswanathan Anand), thì Thổ Nhĩ Kỳ cũng có thể làm được điều tương tự.

Phân tích chiến thuật: Những con số phía sau kỷ lục

Để đánh giá đúng mức độ phi thường của hành trình Erdogmus, cần đặt những con số vào đúng bối cảnh lịch sử. Trong bảng xếp hạng tuổi-rating của FIDE, Erdogmus không chỉ phá một kỷ lục mà phá vỡ cả một chuỗi những cột mốc mà giới chuyên môn từng cho là không thể bị phá vỡ trong thế hệ này.

Trước hết, hãy nhìn vào timeline rating của cậu: cậu vượt mốc 2600 điểm khi mới 13 tuổi 2 tháng 15 ngày — một độ tuổi mà hầu hết các kỳ thủ trẻ khác vẫn đang loay hoay với các giải đấu cấp độ trẻ. Tiếp đó, ở các độ tuổi 12, 13 và 14, cậu thiết lập mức rating cao nhất từng được ghi nhận ở những nhóm tuổi tương ứng. Rồi cậu trở thành người trẻ nhất lịch sử lọt vào top 100, top 50, và gần đây nhất là top 20 thế giới — tất cả đều ở độ tuổi thiếu niên.

Với 2716 điểm Elo hiện tại và vị trí số 26 thế giới, Erdogmus đã vượt qua những cái tên từng được coi là hiện tượng của thế hệ mình. Wei Yi của Trung Quốc — người giữ kỷ lục trước đó — từng được kỳ vọng sẽ đạt 2700 ở tuổi 15, nhưng phải đến tận 15 tuổi 6 tháng mới làm được điều đó. Erdogmus đã nhanh hơn. Và quan trọng hơn, cậu không chỉ nhanh hơn mà còn duy trì được đà tiến — trong khi nhiều kỳ thủ trẻ phải vật lộn với sự sụt giảm form sau giai đoạn bùng nổ, Erdogmus tiếp tục leo dốc.

Điều đáng chú ý là mối liên kết giữa Erdogmus và Ediz Gürel. Trong hệ thống phát triển tài năng hiện đại, việc có một đồng đội cùng trang lứa với rating cao tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh ngay từ sớm. Magnus Carlsen từng được hưởng lợi từ mạng lưới kỳ thủ trẻ Na Uy, Jon Sebag và người khác cùng thế hệ. Ấn Độ có một hệ sinh thái với hàng chục kỳ thủ trẻ cùng tiến. Nếu Thổ Nhĩ Kỳ có thể xây dựng được điều tương tự với Erdogmus và Gürel ở vị trí trung tâm, đó sẽ là nền tảng cho một thế hệ vàng tiếp theo.

Nhưng rating không phải là tất cả. Trong cờ vua, có một hiện tượng mà giới phân tích gọi là "rating inflation" — sự gia tăng điểm số mà không đi kèm với sự cải thiện tương ứng về kỹ năng thực tế. Điều này đặc biệt đúng với các kỳ thủ trẻ, những người thường đạt rating cao nhờ khả năng tính toán nhanh nhạy nhưng thiếu sự chín muồi về chiến lược tổng thể. Một kỳ thủ 2600 ở tuổi 13 có thể không nhất thiết trở thành kỳ thủ 2700 ở tuổi 20, chứ chưa nói đến 2900.

Góc nhìn phản trực giác: Tại sao kỳ vọng quá cao có thể là gánh nặng

Có một điều mà ít ai nói đến khi bàn về Erdogmus: sự nguy hiểm của việc bị đặt kỳ vọng quá cao quá sớm. Trong lịch sử cờ vua, có vô số trường hợp những thiên tài trẻ tuổi bị chính kỳ vọng của thế giới nghiền nát.

Bobby Fischer đạt 2700 khi chưa đầy 16 tuổi, nhưng phải mất gần một thập kỷ để trở thành vô địch thế giới — và sau đó, anh hoàn toàn rời xa cờ vua vì những vấn đề tâm lý. Sergey Karjakin vượt 2700 ở tuổi 12, trở thành đại kiện tướng trẻ nhất lịch sử, nhưng sự nghiệp của anh sau đó không bao giờ đạt được kỳ vọng mà người ta đặt ra. Lê Quang Liêm của Việt Nam cũng từng là hiện tượng ở tuổi teen với rating vượt 2700, nhưng phải đến tận gần 30 tuổi mới bắt đầu có những thành tích ổn định ở đỉnh cao.

Mamedyarov nói Erdogmus có thể đạt 2900. Nhưng 2900 là mức rating mà chỉ có ba kỳ thủ trong lịch sử từng chạm tới: Garry Kasparov, Magnus Carlsen và Fabiano Caruana. Kasparov đạt 2902 ở tuổi 36, Carlsen đạt 2882 ở tuổi 24, và Caruana đạt 2844 ở tuổi 27. Không ai trong số họ là thiếu niên khi làm điều đó. Thực tế, Carlsen — người được coi là kỳ thủ vĩ đại nhất mọi thời đại — chỉ đạt 2700 khi 18 tuổi, chậm hơn Erdogmus ba năm.

Điều này không có nghĩa là Erdogmus sẽ thất bại. Nó chỉ có nghĩa là con đường từ 2716 đến 2900 không phải là một đường thẳng, và những kỳ vọng quá mức có thể tạo ra áp lực tâm lý mà ngay cả những kỳ thủ xuất sắc nhất cũng khó có thể chịu đựng. Carlsen từng thừa nhận rằng giai đoạn khó khăn nhất trong sự nghiệp của anh không phải là khi thua trận, mà là khi người ta kỳ vọng anh phải thắng mọi trận đấu.

Một điểm mù khác mà giới truyền thông thường bỏ qua: chúng ta không biết gì về chất lượng đối thủ của Erdogmus trong những giải đấu cậu tích lũy rating. Rating phản ánh sức mạnh tương đối, nhưng không phải lúc nào cũng cho thấy chất lượng thực sự. Một kỳ thủ có thể đạt 2700 bằng cách đánh bại hàng chục kỳ thủ 2500-2600, trong khi một kỳ thủ khác có thể đạt cùng mức rating bằng cách đánh bại ít trận hơn nhưng với đối thủ mạnh hơn. Không có thông tin chi tiết về các giải đấu cụ thể, rating của Erdogmus — dù ấn tượng — vẫn cần được đặt trong bối cảnh rộng hơn.

Câu chuyện vượt ranh giới: Từ Thổ Nhĩ Kỳ đến Ấn Độ

Khi Erdogmus nói về việc phổ biến cờ vua ở Thổ Nhĩ Kỳ như ở Ấn Độ, cậu đang chạm vào một trong những câu chuyện thú vị nhất của cờ vua thế giới hiện đại. Ấn Độ không phải luôn là cường quốc cờ vua. Cách đây 40 năm, môn thể thao này gần như không tồn tại ở quốc gia 1,4 tỷ dân. Rồi Viswanathan Anand xuất hiện, trở thành vô địch thế giới đầu tiên của châu Á, và từ đó, một hệ thống bắt đầu hình thành.

Ngày nay, Ấn Độ có hơn 80 đại kiện tướng — nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào ngoài Nga và các cường quốc cờ vua truyền thống. Họ có những kỳ thủ trẻ liên tục phá kỷ lục thế giới về đại kiện tướng trẻ nhất. Và quan trọng nhất, họ có một hệ sinh thái: các giải đấu trẻ, các trung tâm đào tạo, và một cộng đồng đam mê cờ vua ở mọi lứa tuổi.

Thổ Nhĩ Kỳ muốn đi theo con đường đó. Nhưng liệu họ có thể? Câu trả lời không đơn giản. Ấn Độ có lợi thế về dân số và truyền thống toán học — cờ vua và toán học có mối liên hệ sâu sắc, và Ấn Độ nổi tiếng với những tài năng toán học xuất sắc. Thổ Nhĩ Kỳ không có lợi thế đó. Nhưng họ có điều khác: một thế hệ trẻ đang khao khát khẳng định vị thế trên trường quốc tế, và một hệ thống đang dần hình thành.

Sự xuất hiện của Erdogmus và Gürel có thể là khởi đầu cho một làn sóng. Trong cờ vua, hiệu ứng lan tỏa là rất mạnh. Khi một kỳ thủ trẻ đạt thành công, nó truyền cảm hứng cho hàng triệu người khác. Carlsen làm điều đó ở Na Uy. Anand làm điều đó ở Ấn Độ. Nếu Erdogmus có thể trở thành người dẫn đầu cho một thế hệ kỳ thủ Thổ Nhĩ Kỳ, hiệu ứng sẽ lan ra toàn quốc gia.

Rủi ro và thách thức: Những gì có thể sai

Nhưng con đường phía trước không hề bằng phẳng. Và đây là nơi mà sự lạc quan cần được kiềm chế bằng thực tế.

Thứ nhất, burn-out — kiệt sức vì áp lực — là một rủi ro thực sự với các kỳ thủ thiên tài trẻ. Sự kỳ vọng từ gia đình, từ quốc gia, từ giới chuyên môn, tất cả đè lên vai một đứa trẻ 15 tuổi. Carlsen từng nói rằng áp lực lớn nhất không phải là phải thắng, mà là phải thắng mọi lúc. Với Erdogmus, mỗi trận thua sẽ được phóng đại thành "sự sụp đổ của tài năng trẻ" thay vì đơn thuần là một trận đấu không thành công.

Thứ hai, hệ thống hỗ trợ của Thổ Nhĩ Kỳ vẫn chưa được kiểm chứng. Ấn Độ có lợi thế từ việc có hàng chục năm xây dựng hệ thống. Thổ Nhĩ Kỳ đang ở giai đoạn đầu. Erdogmus và Gürel có thể là những viên gạch đầu tiên, nhưng liệu nền móng có đủ vững để xây tiếp?

Thứ ba, bong bóng rating — hiện tượng điểm số tăng nhanh hơn trình độ thực tế — là một rủi ro cần được theo dõi. Trong lịch sử, đã có những kỳ thủ trẻ đạt rating 2700 rồi sau đó sụt giảm nghiêm trọng khi bước vào môi trường thi đấu chuyên nghiệp đòi hỏi sự ổn định tâm lý và chiến lược mà họ chưa có đủ thời gian để phát triển.

Và cuối cùng, câu hỏi về đối thủ. Rating của Erdogmus cần được kiểm chứng trong các giải đấu lớn với sự hiện diện của những kỳ thủ hàng đầu thế giới. Một kỳ thủ có thể đạt 2716 bằng cách đánh bại các đối thủ rating 2500-2600, nhưng khi đối đầu với Carlsen, Caruana hay những người khác ở top 10, liệu cậu có thể duy trì phong độ?

Bài học từ lịch sử: Những kỳ thủ trẻ và con đường đến đỉnh cao

Để đặt Erdogmus vào đúng vị trí trong lịch sử, cần nhìn lại những trường hợp tương tự. Lịch sử cờ vua ghi nhận nhiều thiên tài trẻ, nhưng không phải ai cũng đến đỉnh cao.

Bobby Fischer là trường hợp điển hình nhất. Cậu bé người Mỹ đạt 2700 khi chưa đầy 16 tuổi, trở thành đại kiện tướng trẻ nhất lịch sử khi 15 tuổi. Nhưng con đường từ thiên tài trẻ đến vô địch thế giới mất gần 15 năm, và sau đó, Fischer hoàn toàn rời xa cờ vua, sống trong cô độc và mê tín cho đến cuối đời. Bài học ở đây: sự nghiệp cờ vua là một cuộc marathon, không phải sprint.

Magnus Carlsen là trường hợp ngược lại — một thiên tài mà sự nghiệp phát triển đều đặn và bền vững. Anh đạt 2700 ở tuổi 18, trở thành đại kiện tướng ở tuổi 13, và từ đó leo dần lên đỉnh cao với sự ổn định đáng kinh ngạc. Carlsen không bao giờ bị burn-out vì anh có một hệ thống hỗ trợ tuyệt vời và một cách tiếp cận cờ vua rất cân bằng.

So sánh hai trường hợp này cho thấy: yếu tố quyết định không phải là rating ở tuổi 15, mà là cách kỳ thủ phát triển trong 10-15 năm tiếp theo. Erdogmus có thể giống Carlsen hơn, hoặc có thể giống Fischer hơn. Chưa ai biết được.

Phân tích chiến thuật: Điều gì tạo nên một kỳ thủ 2900 điểm?

Để hiểu khoảng cách từ 2716 đến 2900, cần phân tích những gì tạo nên một kỳ thủ ở cấp độ đó. Trong lịch sử FIDE, chỉ có ba kỳ thủ từng chạm hoặc vượt 2900: Kasparov (2902), Carlsen (2882) và Caruana (2844 — chưa đạt 2900 nhưng gần nhất). Những người này có những đặc điểm chung.

Thứ nhất, họ có khả năng tính toán chiều sâu vượt trội. Không phải là tính nhanh, mà là tính sâu — có thể nhìn thấy những phương án mà đối thủ bỏ lỡ, có thể đánh giá các vị trí phức tạp với độ chính xác cao hơn bất kỳ ai khác.

Thứ hai, họ có sự hiểu biết chiến lược vượt trội. Cờ vua không chỉ là tính toán; nó còn là chiến lược, là cảm nhận về thế trận, là khả năng tạo ra những ý tưởng mà người khác không nghĩ tới. Kasparov nổi tiếng với những đòn tấn công không thể đoán trước. Carlsen nổi tiếng với khả năng giành chiến thắng từ những vị trí bình thường mà người khác coi là hòa.

Thứ ba, họ có sự ổn định tâm lý phi thường. Trong những trận đấu quan trọng nhất, khi áp lực cao nhất, những kỳ thủ này thường thi đấu tốt hơn chính họ. Carlsen đã thắng nhiều trận cờ chớp quan trọng bằng cách tạo ra áp lực tâm lý lên đối thủ — không phải bằng kỹ năng, mà bằng sự hiện diện.

Với Erdogmus, những yếu tố này vẫn chưa được kiểm chứng ở cấp độ cao nhất. Cậu chưa từng đối đầu trực tiếp với Carlsen hay Caruana. Rating 2716 là ấn tượng, nhưng để đạt 2900, cậu cần phải chứng minh mình có thể đánh bại những kỳ thủ giỏi nhất thế giới một cách nhất quán — và điều đó đòi hỏi thời gian.

Tương lai: Những gì cần theo dõi

Trong những tháng và năm tới, có một số tín hiệu quan trọng cần theo dõi để đánh giá xem Erdogmus có thể hiện thực hóa kỳ vọng hay không.

Trước hết, rating tiếp theo. Liệu cậu có thể vượt qua 2800? Khi nào? Ở tuổi nào? Carlsen vượt 2800 khi 21 tuổi. Nếu Erdogmus có thể làm điều đó ở tuổi 17-18, đó sẽ là một tín hiệu mạnh mẽ về tiềm năng.

Thứ hai, các giải đấu lớn. Liệu Erdogmus có thể thể hiện phong độ ổn định trong các giải đấu với sự hiện diện của những kỳ thủ top 10? Một chiến thắng hoặc thành tích cao trong một giải đấu lớn sẽ là bằng chứng thuyết phục hơn bất kỳ rating nào.

Thứ ba, sự phát triển của hệ thống Thổ Nhĩ Kỳ. Liệu Gürel và những kỳ thủ trẻ khác có thể tiếp tục phát triển? Một hệ thống chỉ bền vững khi có nhiều tài năng, không chỉ một.

Thứ tư, cách Erdogmus xử lý áp lực. Khi cậu càng nổi tiếng, kỳ vọng càng lớn, và cách cậu đối phó với điều đó sẽ quyết định nhiều thứ.

Kết luận: Câu chuyện mới chỉ bắt đầu

Yagiz Kaan Erdogmus là một hiện tượng đáng chú ý. Ở tuổi 15, cậu đã làm được những điều mà hầu hết kỳ thủ cả đời không thể làm được. Nhưng cờ vua là một môn thể thao đòi hỏi sự kiên nhẫn, và câu chuyện của Erdogmus mới chỉ bắt đầu.

Mamedyarov nói cậu có thể đạt 2900. Có thể đúng, có thể không. Nhưng điều quan trọng hơn là cậu đã thắp lên một ngọn lửa ở Thổ Nhĩ Kỳ — một ngọn lửa có thể thay đổi bản đồ cờ vua thế giới trong hai thập kỷ tới.

Và nếu có một điều mà lịch sử cờ vua đã dạy chúng ta, đó là: đừng bao giờ đánh giá thấp một thiên tài trẻ. Kasparov bị coi là quá trẻ để vô địch thế giới cho đến khi anh làm điều đó. Carlsen bị coi là quá non nớt cho đến khi anh thống trị thế giới trong một thập kỷ. Erdogmus có thể là người tiếp theo trong danh sách đó.

Hoặc cậu có thể là một hiện tượng đẹp nhưng ngắn ngủi, như biết bao thiên tài trẻ khác trong lịch sử. Chỉ có thời gian mới trả lời được. Nhưng một điều chắc chắn: trong những năm tới, làng cờ vua thế giới sẽ theo dõi sát hành trình của cậu bé 15 tuổi này. Và đó mới là điều thú vị nhất — không phải đích đến, mà là hành trình.

Người ta bảo con gái không biết gì về chiến thuật. Vậy nên tôi viết để họ đọc. Để thấy rằng một cậu bé 15 tuổi có thể thay đổi cả một nền cờ vua quốc gia, và để hiểu rằng trong mỗi kỳ thủ trẻ đang ngồi trước bàn cờ, có cả một tương lai đang chờ được viết nên.

Hình học sân cờ — trong trường hợp này là 64 ô trắng đen — không bao giờ nói dối, chỉ có người đọc nó sai. Và Erdogmus, với 2716 điểm Elo và cả một tương lai phía trước, đang viết lên bàn cờ đó những nước đi mà ngay cả những chuyên gia lão luyện nhất cũng chưa thể đoán trước. Liệu cậu có thể vẽ nên một tam giác chiến thuật hoàn hảo dẫn đến 2900? Câu trả lời sẽ đến trong những năm tháng sắp tới, trong từng trận đấu, trong từng nước cờ, trong từng khoảnh khắc im lặng trước bàn cờ mà chỉ những ai thực sự yêu cờ vua mới hiểu được.

Khi khán đài trống, ta nghe rõ tiếng quân cờ chạm bàn. Đó là cờ vua thật. Và Erdogmus, dù mới 15 tuổi, đã bắt đầu nghe thấy âm thanh đó từ lâu.

Chiến thuật không bao giờ nói dối, chỉ có người đọc nó sai. Và với trường hợp của Yagiz Kaan Erdogmus, có lẽ chúng ta cần thêm thời gian — và thêm những trận đấu — để thực sự đọc được câu chuyện mà cậu đang viết trên bàn cờ 64 ô này.

Một đường chuyền có thể là câu trả lời cho mọi lời nghi ngờ. Một nước cờ cũng vậy. Và Erdogmus, với mỗi nước đi của mình, đang trả lời một câu hỏi mà chính cậu cũng chưa biết đáp án. Câu hỏi đó là: liệu cậu có thể trở thành một trong những kỳ thủ vĩ đại nhất mọi thời đại? Câu trả lời không nằm ở rating 2716. Nó nằm ở những nước cờ tiếp theo. Và chúng ta sẽ cùng chờ xem.

Đôi khi, để hiểu một kỳ thủ, phải đứng trong im lặng lâu hơn người khác chịu đựng. Với Erdogmus, tôi sẽ tiếp tục quan sát. Và tôi sẽ không vội kết luận. Bởi vì trong cờ vua, như trong báo chí, sự kiên nhẫn luôn được đền đáp. Chỉ có điều, trong trường hợp này, phần thưởng không phải là chiến thắng, mà là sự thật. Và sự thật về Yagiz Kaan Erdogmus vẫn đang được viết, từng nước một, trên bàn cờ lịch sử.